English | Deutsch

NIEUW: Engelse editie van Eindtijd en Antichrist in 2011



Het verschijnen van de kritische editie van Ahmed Bicans kosmografie Dürr-i meknûn (DM) heeft gezorgd voor een groeiende interesse in de 'prequel' van het boek, Eindtijd en Antichrist, een gedetailleerde analyse van hoofdstuk 17 van DM over de tekenen van de eindtijd. Om aan die vraag te voldoen verschijnt in de loop van 2011 een Engelse editie van 'Eindtijd en Antichrist':

Title:

Apocalypse and the Antichrist Dajjal in Islam. Ahmed Bijan's Eschatology Revisited

Auteur:

Laban Kaptein

Jaar:

2011

ISBN:

97-89-08160961-6

Uitgever:

Laban Kaptein, Asch (eigen beheer)

Taal:

Engels

Binding:

paperback, ca. 248 pagina's



De oorspronkelijke Nederlandse editie uit 1997 was en is nog altijd de enige monografie die geheel gewijd is aan Ahmed Bicans eschatologie. Het boek toont aan dat Bican geen apocalypticus was en op geen enkele wijze beelden van de Eindtijd gebruikt om de rampspoed in zijn eigen tijd van commentaar te voorzien. Vervolgens wordt de vraag beantwoord wat dan wel de achtergrond van de geschriften van Bican kan zijn.

Het boek is tegelijkertijd een fundamentele discussie over methode: het blijkt dat het vakgebied van Midden Oosten-studies grondige herziening behoeft als het gaat om de behandeling van het aloude genre der Eindtijd-bespiegelingen. Onderzoek wordt maar al te vaak geleid door persoonlijke aannames over een periode in plaats van door relevante geschriften van tijdgenoten. De literatuur kent helaas nog steeds een overvloed aan gemeenplaatsen, gegoochel met Ronde Jaartallen en 'sweeping statements' die meer verduisteren dan dat ze verhelderen. Het leidt bovendien in het geheel niet tot meer inzicht om personen, periodes of anderszins onder apocalyptiek te rekenen omdat ze anoniem zijn, zwijgen, of in het geheel ontbreken... Maar juist dit wordt aangehaald als 'bewijs' dat ze wel apocalyptisch moeten zijn, want waarom zouden ze anders moeite doen om het te verbergen?!

Stuur voor uw voorbestelling van de Engelse editie (ca. €50) een e-mail naar .



Dürr-i Meknûn: een schatkamer vol bijzonder materiaal





De 15de-eeuwse Turkse kosmografie Dürr-i Meknûn van de beroemde derwisj Ahmed Bican (Ahmed Bidjan, Bijan) Yazıcıoğlu, is van eminent belang voor het onderzoek naar cultuur en taal in de vroeg-Osmaanse tijd. Van dit werk is nu de eerste kritische teksteditie verschenen, verzorgd door de Nederlandse turkoloog Laban Kaptein. De Dürr-i Meknûn, ›De verborgen parel‹, blijkt inderdaad een schatkamer vol bijzonder, soms verborgen gebleven materiaal. Passages over hertenverering en een zondvloedvertelling zijn twee voorbeelden.



Osmaanse kosmografie


De derwisj en geleerde Ahmed Bican ( ca. 1466) was een propagandist van de Turkse volkstaal. Hij schreef zelf zonder uitzondering in het Turks, en maakte zich als geen ander verdienstelijk als vertaler en compilator van onderhoudende lectuur op basis van werken uit het in zijn tijd dominante Arabisch. Hij wordt algemeen tot de belangrijkste erflaters van de Turkse cultuur gerekend. De bekende stichtingslegende van Istanbul gaat bijvoorbeeld terug op zijn Dürr-i Meknûn. Dit werk verschijnt nu voor het eerst in een wetenschappelijke editie.
Bican behandelt in de Dürr-i Meknûn de wereld vanaf de Schepping volgens kosmografische traditie. Na bijzonderheden over de hemellichamen volgen verhalen van oude volkeren, profeten en Goddelijke straffen, verhandelingen over wonderlijke stenen, beelden, magische en geneeskrachtige planten en beschrijvingen van fabeldieren, waarna Bican ›informatie‹ geeft over verre landen, zeeën en eilanden met hun bizarre bevolking (b.v. de cynocephali), om af te sluiten met de verschrikkingen die ons in de Eindtijd te wachten staan.
Een opmerkelijke passage is de persoonlijke tirade van de schrijver tegen de verering van herten en bronnen in zijn omgeving, een openlijke heidense cultus binnen het Osmaanse Rijk. Een andere ›parel‹ is een vertelling over Ken‘an, een van de zonen van Nuh (Noach). Deze weigert om mee te gaan in de ark, maar wil de zondvloed overleven met een zelfgemaakt soort duikersklok. Vanwege deze ongehoorzaamheid wordt hij door God bestraft met een bovennatuurlijke blaasontsteking en hij verdrinkt in zijn uitvinding ›in eigen pis‹.



Kritische Ausgabe


De uitgave bevat de complete, in paragrafen (§) ingedeelde tekst van de Dürr-i Meknûn in Osmaans schrift, voorzien van kritisch apparaat, register en parafrase in het Duits. Verder geeft het boek een nieuwe, uitgebreide bespreking van de stand van het onderzoek, met onder andere nieuw materiaal over de zogenaamde ›Jeunes de Langue‹ Joseph Brüe, Alexandre Philibert Deval en Étienne Roboly, die begin 18de eeuw enkele hoofdstukken van de Dürr-i Meknûn vertaalden. De Dürr-i Meknûn is vanwege zijn grote omvang en veelzijdigheid ook van lexicografisch belang. In deze uitgave wordt daarom systematisch aandacht besteed aan het taaleigen van Bican.



Ahmed Bican


Van het leven van Ahmed Bican is weinig bekend. We weten dat hij tot de religieuze Bayramiyye-orde behoorde en afkomstig is uit Gelibolu (Gallipoli). Vanwege zijn strenge leefgewoonten – naast religieus vasten adviseerde hij het offeren van de nachtrust – stond hij bekend als ›Bican‹, de Levenloze, een bijnaam waarmee hij tenslotte de geschiedenis is ingegaan. Zijn vermoedelijke sterfjaar ligt rond 1466.
Hoe bleek en mager Ahmed Bican er ook mag hebben uitgezien, aan levenskracht en dadendrang ontbrak het hem allerminst. Hij bracht succesvolle religieuze en encyclopedische werken op zijn naam, die door de eeuwen heen werden gekopieerd en gedrukt. Zijn bekendste boek is zonder twijfel de Envârü’l- ‘âşıkîn, een populair-religieus werk dat tot in de 20ste eeuw in brede kring werd gelezen.
Ahmed kwam uit een literaire familie. Zowel zijn vader Salih Yazıcı als zijn oudere broer Mehmed, auteur van de beroemde Muhammediyye, waren belangrijke schrijvers. Het grafmonument in Gelibolu voor Ahmed en Mehmed is ook vandaag de dag nog een toeristische attractie. Dat neemt niet weg dat hoegenaamd niets bekend is over leven en werken van deze belangrijke auteurs. Verder onderzoek zal een wezenlijke verrijking betekenen van onze kennis van het oud-Osmaans en de vroeg-Osmaanse tijd.



Eindtijd en Antichrist


In 1997 publiceerde Laban Kaptein met zijn proefschrift Eindtijd en Antichrist de eerste geheel aan Ahmed Bican en de Dürr-i Meknûn gewijde monografie. In dit boek staat het aan de Eindtijd gewijde 17de hoofdstuk centraal en met name de nog nauwelijks onderzochte islamitische Antichrist: de verschrikkelijke Deccal. De gepresenteerde analyse van topoi en motieven uit de Eindtijd-vertelling geeft een geheel nieuwe benadering van islamitisch eschatologisch materiaal.
Het boek, dat ook een facsimile-tekst met kritische noten en vertaling van hoofdstuk 17 bevat, drukt al de wenselijkheid uit van de uitgave van de complete Dürr-i Meknûn. Met deze vervolgpublicatie lost Kaptein een academische belofte in.




Tot slot


Honderden grote werken uit de gouden periode van de Turkse cultuur wachten nog op wetenschappelijke ontsluiting. De academische wereld richt zich in de studie van Turkije en het Midden-Oosten echter steeds meer op de moderne islam en journalistieke thema’s en almaar minder op het rijke verleden, laat staan op bronnenontsluiting. Het vinden van enige relevante financiering voor dit onderzoek door een Nederlands instituut bleek daarom onmogelijk. Dit langjarige project is in vrije tijd voltooid en geheel met eigen middelen gefinancierd.